Matkap Kullanım Talimatı

Matkap Kullanım Talimatı

1. Amaç ve Kapsam

• Amaç: Matkap makinesinin (el matkabı ve tezgah matkabı) güvenli, verimli ve doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamak; elektrik çarpması, dönen kısımlara sıkışma, çapak fırlaması ve yaralanma risklerini önlemektir.

• Kapsam: Tesis içerisindeki tüm el matkaplarını, sütunlu/tezgah tipi matkap tezgahlarını, kullanılan tüm uçları ve bu ekipmanları kullanan eğitimli ve yetkili tüm personeli kapsar.

2. Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) ve Kıyafet

1. Göz ve Yüz Koruma: Delme işlemi sırasında sıçrayan çapak ve tozlara karşı Koruyucu Gözlük ve/veya Yüz Siperliği (sipere karşı) kullanılmalıdır.

2. Ayak Koruma: Parça düşmelerine karşı Çelik Burunlu İş Ayakkabıları giyilmelidir.

3. Kıyafet Güvenliği (Sıkışma Riski):

   • İş elbiselerinin kolları ve ceket uçları lastikli (dar) olmalı ve matkap ile çalışan personel sarkık iş elbiseleri giymemelidir.

   • Dönen makine ve tezgahlarda, ELDİVEN KULLANIMI YASAKTIR.

   • Kolye, bilezik, yüzük, künye ve saat gibi takıların kullanımı, dönen kısma sıkışma riski nedeniyle kesinlikle yasaktır.

3. Kullanım Öncesi Hazırlık

1. Uç Seçimi: Matkap ucu, delinecek parçanın cinsine ve kalınlığına uygun olarak seçilmelidir. Körelmiş veya çatlak uçlar kullanılmamalıdır.

2. İş Parçası Sabitleme (KRİTİK KURAL):

   • Delinecek parça, dönme hareketinin neden olduğu fırlama tehlikesini önlemek için mutlaka sabit hale getirilmelidir.

   • Özellikle küçük parçaların delinmesinde mengene (torna vida) kullanılmalı, kullanılamıyorsa özel sabitleştirme aparatları ile bağlanmalıdır.

   • Kullanılan parça bağlama aparatı ve mengeneler, matkap tezgahının tablasına (pleytine) sabit ve sağlam bir şekilde bağlanmalıdır.

3. Matkap Kontrolü: Matkap mandrenine takılan ucun iyi sıkıldığı, gevşek olmadığı ve matkap anahtarının yerinden çıkarıldığı kontrol edilmelidir.

4. Uygulama ve İşlem Talimatları

1. Denge ve Tutuş: El matkabı kullanılıyorsa, dönen matkabı malzemeye basan elin ve destek sağlayan diğer elin sağlam ve stabil durumda olmasına dikkat edilmelidir. Geri tepme (kickback) riskine karşı hazırlıklı olunmalıdır.

2. Basınç: Delme işlemi sırasında matkaba aşırı basınç uygulanmamalıdır. Aşırı basınç, ucun kırılmasına, malzemenin çatlamasına ve motorun zorlanmasına neden olur.

3. Soğutma: Delme sırasında aşırı ısı meydana geliyorsa, uygun soğutucu sıvı veya kesme yağı kullanılmalıdır. Kuru ve aşırı ısınmış delme işleminden kaçınılmalıdır.

4. Talaş Temizliği: Delme sırasında çıkan talaş ve çapaklar, makine çalışırken elle kesinlikle temizlenmemelidir. Temizlik, makine durdurulduktan sonra fırça veya özel çapak temizleme kancası ile yapılmalıdır.

5. Elektrik ve Güvenlik Önlemleri

1. Topraklama: Matkap tezgahlarında ve elektrikli el matkaplarında topraklama bağlantılarının yapılması ve kontrolü zorunludur.

2. Enerjiyi Kesme: Uç değiştirmeden, ölçüm yapmadan, makineyi temizlemeden veya işe ara verildiğinde, makinenin fişi mutlaka prizden çekilmelidir.

3. Arıza: Makinede herhangi bir arıza, elektrik kaçağı veya anormal ses tespit edildiğinde, makine derhal durdurulmalı, enerjisi kesilmeli ve yetkili teknik servise bildirilmelidir. Personelin kendiliğinden tamir etmesi yasaktır.