Kaynak Makinesi Kullanım ve Güvenlik Talimatı

Kaynak Makinesi Kullanım ve Güvenlik Talimatı

1. Amaç ve Kapsam

• Amaç: Kaynak makinesinin (elektrik ark kaynağı) güvenli ve doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamak; elektrik çarpması, ark yanıkları, zehirlenme ve yangın/patlama risklerini önlemektir.

• Kapsam: Tesis içerisindeki tüm elektrik ark kaynak makinelerini, kullanılan yardımcı ekipmanları ve bu işlemleri gerçekleştiren eğitimli ve yetkili tüm personeli kapsar.

2. Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)

Kaynak işlemi sırasında aşağıdaki KKD’lerin kullanımı zorunludur:

• Göz ve Yüz Koruma: Parlak ark ışığından (UV/IR) ve çapaklardan korunmak için uygun filtre numarasına sahip Kaynak Maskesi veya Başlık kullanılmalıdır. Kaynak camı/filtresi, çalışmaya başlamadan önce kontrol edilmelidir.

• Vücut Koruma: Kıvılcım ve sıçramalara karşı yanmaz veya ısıya dayanıklı İş Elbisesi (tulum) ve Deri Önlük giyilmelidir.

• El Koruma: Deri, ısıya dayanıklı Kaynak Eldivenleri kullanılmalıdır.

• Ayak Koruma: Çelik burunlu Emniyet Ayakkabısı giyilmelidir.

• Solunum Koruma: Kapalı veya yetersiz havalandırılan alanlarda uygun filtreli solunum cihazı veya maske kullanılmalıdır.

3. Çalışma Öncesi ve Çevre Güvenliği

1. Yetkilendirme: Kaynak makinesini sadece bu konuda eğitim almış ve yetkili personel kullanabilir.

2. Yanıcı Maddeler: Kaynak yapılan alan, tüm yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddelerden (gaz, yakıt, solvent, toz) arındırılmalıdır. Bu maddeler, kaynak noktasından en az 10 metre uzaklaştırılmalıdır.

3. Yangın Önlemi: Çalışma alanının yakınına, uygun tipte (A/B/C) yangın söndürme tüpü ve/veya yangın battaniyesi hazır bulundurulmalıdır.

4. Havalandırma: Kaynak işlemi sırasında ortaya çıkan zehirli dumanlar, yerel cebri havalandırma (aspirasyon sistemi) veya uygun genel havalandırma ile ortamdan uzaklaştırılmalıdır.

5. Zemin Güvenliği: Çalışma alanı kuru olmalı ve elektrik çarpması riskini önlemek için izole edilmiş bir zemin üzerinde çalışılmalıdır.

4. Çalıştırma ve İşlem Talimatları

1. Elektriksel Hazırlık: Makinenin fişi prize takılır (Topraklı priz kullanılmalıdır).

2. Kablo Kontrolü: Elektrik ve kaynak kablolarının (pens ve şase kablosu) üzerinde kesik, sıyrık veya hasar olmadığından emin olunmalıdır.

3. Ayarlama: Kaynatılacak parçaya şase irtibatlandırılır ve pense uygun elektrot bağlanır. Kaynak makinesi, elektrot kalınlığının her 1 mm’si için yaklaşık 40 Amper olacak şekilde uygun amper değerine ayarlanır.

4. Şase Bağlantısı: Şase kablosu, kaynak yapılan parçaya veya parçanın bağlı olduğu metale temiz ve sağlam bir şekilde bağlanmalıdır. Şase bağlantısı borulara, elektrik panolarına veya hassas makinelere yapılmamalıdır.

5. İş Bitimi: İşlem bittiğinde, kaynak makinesi kapatılır ve fişi prizden mutlaka çekilir. Kaynak pensesi ve şase çıplak zemine bırakılmamalıdır.

6. Sıcak Parçalar: Kaynak bitiminde parça üzerindeki sıcaklığın yüksek olduğu ve yanma riski taşıdığı unutulmamalıdır. Soğuk parça ile karıştırılmaması için “SICAK” uyarısı konulmalıdır.

5. Bakım ve Kontroller

1. Günlük Kontrol:

   • Elektrik ve kaynak kabloları hasar, kesik veya elektrik kaçağı olup olmadığı açısından kontrol edilir.

   • Makinenin genel temizliği yapılır.

2. Haftalık Kontrol:

   • Elektrik kablolarının yalıtım özelliği kontrol edilir.

   • Pens, şase ve kablo bağlantılarında eksiklik, fazlalık veya temassızlık olup olmadığı kontrol edilir.

   • Gösterge lambaları kontrol edilir.

3. 6 Aylık Kontrol:

   • Makinenin elektrik ve elektronik sistemleri kontrol edilir.

   • Sigorta ve sargılar temizlenir.

   • Soğutma fanının işlevi ve temizliği kontrol edilir.

UYARI: Kaynak makinesinin tamir ve bakımı yalnızca yetkili teknik personel tarafından yapılmalıdır. Arızalı makine, onarımı yapılana kadar kullanımdan çekilmelidir.