Yemekhane Çalışanları Güvenlik ve Hijyen Talimatı

Yemekhane Çalışanları Güvenlik ve Hijyen Talimatı

1. Amaç ve Kapsam

• Amaç: Yemekhane ve mutfaklarda görevli personelin, iş sağlığı ve güvenliği risklerini en aza indirmek, gıda güvenliğini sağlamak ve kişisel hijyen kurallarını belirleyerek toplu gıda zehirlenmelerini önlemektir.

• Kapsam: Tesisin tüm yemekhane, mutfak, depo ve servis alanlarında görevli tüm personeli kapsar.

2. Kişisel Sağlık ve Hijyen Kuralları

1. Sağlık Kontrolleri: Çalışanlar, Portör Muayenelerini (Gıda ile bulaşabilecek hastalık taşıyıcılığı) yasal mevzuata uygun olarak belirlenen periyotlarda (genellikle 3 ayda bir) zamanında yaptırmak ve sağlık durumlarını kanıtlayan raporu ibraz etmek zorundadır.

2. İşe Başlama: Çalışanlar, işe dinlenmiş ve zinde olarak gelmelidir.

3. Hastalık Durumu: Ateş, ishal, kusma, cilt enfeksiyonları, açık yara veya solunum yolu enfeksiyonu (nezle, öksürük) gibi hastalık belirtisi gösteren personel, durumu amirine derhal bildirerek görev yeri değiştirilinceye veya iyileşinceye kadar gıda ile temastan uzak tutulmalıdır.

4. Kişisel Temizlik:

   • Tırnaklar kısa ve temiz olmalı, oje veya takma tırnak kullanılmamalıdır.

   • Eller, çalışmaya başlamadan önce, tuvaletten sonra, çiğ gıdalardan sonra ve kontaminasyon riski oluşan her durumda hijyen kurallarına uygun olarak dezenfektanlı sabun ile yıkanmalıdır.

3. Kıyafet ve KKD (Kişisel Koruyucu Donanım) Kuralları

1. İş Elbisesi: Temiz, uygun ve işletmenin belirlediği standartlardaki iş elbisesi, bone/saç filesi ve önlük giyilmelidir.

2. Takı ve Aksesuarlar: Çalışma süresince yüzük, zincir, kolye, bilezik, saat gibi sarkıntılı takılar takılmamalıdır. Bu tür aksesuarlar, hem kaza riskini artırır hem de hijyeni bozar.

3. Kıyafet Güvenliği: Sarkıntılı, bol veya düğmelenmemiş elbiseler giyilmemeli ve uzun boyun bağı takılmamalıdır.

4. Ayakkabı: Mutfak ve yemekhane zemininde kaymayı önleyici (anti-slip) tabana sahip, kapalı ve temiz iş ayakkabısı kullanılmalıdır.

4. Ekipman ve Makine Kullanım Güvenliği

1. Elektrikli Cihazlar:

   • Yemekhanede kullanılan tüm cihazlar (kıyma makinesi, mikser, buzdolabı, çay makinesi vb.) topraklı prizler vasıtasıyla kullanılmalıdır.

   • Cihazların gövde topraklaması yok ise derhal yapılmalıdır. Elektrik kaçakları öldürücü tehlike içerir.

   • Tüm elektrikli ekipmanların yıllık periyodik kontrolleri düzenli olarak yaptırılmalıdır.

2. Kesici ve Delici Aletler:

   • Kesici ve delici aletler, çalışma esnasında cebe taşınmamalıdır.

   • İş bitiminde bu aletler, kaynar su ile ya da bulaşık makinesinde uygun şekilde temizlenmelidir.

3. Et Kıyma Makinesi Güvenliği:

   • Et kıyma makinesine et itilirken, el yerine bu iş için yapılmış özel tokmak (itici) kullanılmalıdır.

   • Makinenin motordan güç aktaran kaplin, zincir dişli veya kayış kasnak koruyucusu yerinde ve sağlam olmadan makine kesinlikle çalıştırılmamalıdır.

4. Sıcak Taşıma: Sıcak yemek, çay veya sıvı transferi sırasında dökülmelere ve yanıklara karşı gerekli taşıma araçları (tekerlekli servis arabaları, tutacaklar vb.) kullanılmalıdır.

5. Yangın ve Acil Durum Önlemleri

1. Yağ Yangınları: Ocak üzerinde unutulan yağların yangın nedeni olabileceği unutulmamalıdır. Yağ yangınlarına suyla müdahale edilmemelidir.

2. Gaz Kaçağı:

   • Gaz kaçaklarına karşı daima uyanık olunmalı ve gaz kokusu alındığında derhal gaz vanası kapatılmalıdır.

   • Gaz kaçağı/yangını durumunda panik yapmadan öncelikle gaz kesilmeli, elektrik düğmeleri açılıp kapatılmamalı ve derhal yetkililere haber verilmelidir.

3. Conta Riski: Geniş tabanlı kapların piknik tüpü (küçük tüp) üzerinde uzun süre kullanımı conta erimesine ve yangına yol açabilir; bu tür kullanımdan kaçınılmalıdır.

4. Yanık Durumunda İlkyardım: Yanık oluşması durumunda, yanan bölge derhal ve sürekli olarak 20 dakika boyunca akan musluk suyu altında tutularak soğutulmalıdır.

6. Genel Çalışma Alanı ve Temizlik

1. Zemin Güvenliği: Temizlik veya dökülme sonrası ıslak zeminlerde kayma riskine karşı dikkatli olunmalıdır. Islak olan yerleri belirten seyyar sarı-siyah ikaz levhaları zeminde görülebilecek şekilde konulmalıdır.

2. Çöp Yönetimi: Yemekhane ve mutfak çöpleri, kötü koku, sinek ve haşere oluşumunu önlemek amacıyla kapalı bidonlarda biriktirilmeli ve düzenli olarak işyeri dışına uzaklaştırılmalıdır.

3. İletişim: Çalışma arkadaşları ve muhataplarla uyumlu olunmalı; tespit edilen sorunlar, arızalar veya aksaklıklar derhal amirlere iletilmelidir.