İskele Kullanım ve Güvenlik Talimatı

İskele Kullanım ve Güvenlik Talimatı

1. Amaç ve Kapsam

• Amaç: Her türlü iskelenin (Çelik, Ahşap, Asma vb.) kurulması, kullanılması ve sökülmesi süreçlerinde güvenliği sağlamak, düşme, çökme ve malzeme düşmesi kaynaklı kazaları önlemek ve yasal gerekliliklere uyumu temin etmektir.

• Kapsam: Tesis veya şantiye içerisindeki tüm iskele türlerini, iskele üzerinde çalışan tüm personeli ve iskele kurulumu ile kontrolünden sorumlu tüm yetkilileri kapsar.

2. Kurulum, Yetkilendirme ve Denetim

1. Yetkilendirme: İskeleler, sadece sorumlu ve yetkili teknik elemanın yönetimi altında, tecrübeli ustalar tarafından kurulacak veya söktürülecektir.

2. Statik Hesap: Yüksekliği ve taşıyacağı yükü fazla olan iskelelerin (özellikle 18 metreden yüksek ahşap iskeleler) statik hesabı yapılmalı ve belirlenen kesitlere uygun malzeme kullanılmalıdır. İskele elemanları, üzerine gelmesi muhtemel yüklerin en az 4 katını güvenle taşıyacak kapasitede olmalıdır.

3. Periyodik Kontrol: İskeleler, sık sık ve en az ayda bir kere muayene ve kontrol edilecektir. Ayrıca, her fırtınadan sonra ve kullanıma başlamadan önce de kontrol yapılacaktır.

4. Kayıt: Kontrol sonuçları, yasal olarak zorunlu olan “Yapı İş Defteri” ne işlenecektir. Kullanılması sakıncalı görülen iskeleler, arızalar giderilene kadar kullanılmayacaktır.

5. Yük Kapasitesi: İskelelerin taşıyabileceği en çok ağırlık, levhalar üzerine yazılarak iskelenin uygun ve görülebilir yerlerine asılacaktır. Bu ağırlıklardan fazla yük yüklenmesi kesinlikle yasaktır.

3. İskele Yapısı ve Stabilite Kuralları

1. Temel: İskele dikmeleri, oturma veya kayma yapmayacak şekilde sağlam yer üzerine oturtulacak ve yumuşak zeminlerde yükü yaymak için yeterli kalınlıkta yastıklama (ahşap veya beton plak) kullanılacaktır.

2. Denge: İskele şakülünde ve terazisinde kurulacak, sağa ve sola sallanmayacak şekilde yeteri kadar çapraz borularla/kuşaklarla takviye edilecek ve binadan ayrılmayacak şekilde sağlamca tespit (ankraj) olunacaktır.

3. Malzeme Yasağı: İskele yapımından gayrı işlerde kullanılmış boru veya ıskarta, tamir edilmiş ve boyanmış kereste ve tahtalar iskele yapımında kullanılmayacaktır.

4. Topraklama: Boru veya madeni iskeleler, statik elektriğe karşı uygun şekilde topraklanacaktır.

4. Platform ve Düşme Koruma

1. Platform Yerleşimi: Platformlarda kullanılacak kalaslar/döşemeler, uzunluğu doğrultusunda eksiz, yan yana ve aralıksız olarak konacaktır. Kalaslar hareket etmeyecek şekilde yerlerine tespit edilecektir.

2. Uç Geçintisi: Kalasların uçtaki mesnedi en az 15 cm geçecek şekilde döşenmeli, aşırı aşma durumunda geçişi önleyici tedbir alınmalıdır.

3. Korkuluklar (Kollektif Koruma):

   • İskelelerde, düşmeyi önlemek için sağlam bir şekilde yapılmış ana korkuluk (en az 100 cm yükseklikte), ara korkuluk (döşemeden itibaren 50 cm yükseklikte) ve etek tahtası (en az 15 cm yükseklikte) zorunludur.

   • Etek tahtası ile döşeme arasında en çok 1 cm boşluk bırakılabilir.

4. Geçitler ve Rampalar: Rampa ve geçitlerin iki tarafı korkuluklu olarak yapılmalıdır. Rampa eğimi en çok 25 derece olacak ve üzerlerine kaymayı önleyici çıtalar çakılacaktır.

5. Kaygan Zemin: İskelelerin yağmur, kar, buz veya benzeri nedenlerle kayganlaşması halinde, kaymayı önleyecek tedbirler derhal alınacaktır.

6. Geçiş Güvenliği: İskeleler üzerinde moloz, artıklar ve geçişi engelleyecek malzeme bırakılmayacaktır.

5. Söküm ve Asma İskele Kuralları

A. Söküm İşlemleri

1. Sıra: İskelelerin sökülmesine en üst kısımdan başlanacaktır. Bina bağlantıları kalasların alınmasından sonra yukarıdan aşağıya doğru sırayla sökülecektir.

2. Malzeme İndirme: Sökülmüş olan malzeme, hangi yükseklikten olursa olsun doğrudan doğruya yere atılmayacak, iki yerinden bağlanarak dengeli bir şekilde aşağıya indirilecek ve uygun bir yere istif edilecektir.

3. Yapısal Elemanlar: Söküm başlamadan önce, iskelenin takviye veya çaprazlarından hiçbir eleman alınamaz.

B. Asma İskeleler

1. Belgeleme: Asma iskelenin aşağı ve yukarı hareketlerini sağlayan makine, vinç ve teçhizatların kullanmaya elverişli olduğuna ilişkin yetkili teknik eleman tarafından düzenlenmiş belgeleri işyerinde saklanacaktır.

2. Yük Sınırı: Asma iskelenin taşıyacağı yükler teknik raporla belirtilecek ve bu sınırdan fazlası yüklenilmeyecektir (Genellikle metrekareye 400 kg’dan fazla yük konmayacaktır).

3. Stabilite: Asma iskele, iş sırasında sağa sola veya ileri geri hareket etmeden asılı kalacak şekilde tespit edilecektir.

4. Güvenlik Katsayısı: Taşıyıcı halatların güvenlik kat sayısı 6’dan aşağı olmayacaktır.

5. Ek KKD: İskele içinde çalışan işçilerin başlarını düşen nesnelere karşı korumak için en az 2.5 cm kalınlığında tahtadan yapılmış koruyucu bir tavan bulunacaktır. Asma iskelede merdiven kullanılmayacaktır.