Basınçlı Gaz Tüpleri Kullanma Talimatı

Basınçlı Gaz Tüpleri Kullanma Talimatı

1. Amaç, Kapsam ve Yetkilendirme

• Amaç: Basınçlı gaz tüplerinin (oksijen, asetilen, LPG vb.) işyerinde güvenli bir şekilde depolanmasını, taşınmasını ve kullanılmasını sağlayarak, yangın, patlama, sızıntı ve gaz maruziyeti risklerini önlemektir.

• Kapsam: Tesis içerisindeki dolu ve boş durumdaki tüm basınçlı gaz tüplerini ve bu tüplerle çalışan eğitimli ve yetkili tüm personeli kapsar.

• Eğitim Zorunluluğu: Tüpleri kullanan tüm çalışanların, basınçlı gaz tüpleri ile güvenli çalışma konusunda eğitim alması zorunludur. Eğitimsiz personel, tüplerle kesinlikle çalıştırılmayacaktır.

2. Tanımlama, Etiketleme ve Kimyasal Güvenlik

1. Tanımlama: Hangi gazla çalışıldığı, tüpün etiketi okunarak öğrenilecektir. Adı ve içerik bilgileri okunaklı olarak tanımlanmayan hiçbir tüp kullanılmayacaktır.

2. Renk Kodları: Gazın belirlenmesinde, tüpün kendi rengi kesinlikle dikkate alınmayacaktır. Renkler üreticiye göre değişebilir ve güvenilir değildir.

3. Etiket ve Hasar: Tüplerdeki ve vanalardaki hasarlar kesinlikle görmezden gelinmeyecektir. Hatalı olanlar etiketlenecek ve üretici firma ile hemen irtibata geçilecektir.

4. MSDS: Basınçlı tüplerin Malzeme Güvenlik Bilgi Formları (MSDS) tedarikçi firmadan istenmeli ve personel bilgilendirilmelidir.

5. Değişiklik Yasağı: Tüpler boyanmayacak, etiketi, içerik bilgileri ve vidaları kesinlikle değiştirilmeyecektir.

3. Taşıma ve Depolama Güvenliği

Taşıma Kuralları

1. Taşıma Şekli: Tüplerin taşınmasında seyyar tekerlekli ve zincirli taşıma arabaları kullanılmalıdır.

2. Yuvarlama Yasağı: Tüpler, zemin üzerinde yuvarlanarak veya taban kısımlarının dönme hareketi kullanılarak dik olarak elde taşınmayacaktır.

3. Kaldırma Yöntemi: Tüpleri kaldırırken asla manyetik kaldırıcılar kullanılmayacaktır. Silindir tüpler, başlık, vana veya koruyucularından tutularak kaldırılmaya çalışılmayacaktır.

4. Düşürme Yasağı: Tüpü kesinlikle düşürmeyin ve düşerken yakalamaya çalışmayın. Tüplere vurulması ve darbe alması önlenecektir.

5. Vana Durumu: Tüpler asla vana ve regülatörleri takılıyken veya vanaları açıkken taşınmayacaktır.

Depolama Kuralları

1. Ayırma: Basınçlı tüpler, depo içerisinde dolu/boş şeklinde ayrılarak ve dik şekilde depolanmalıdır.

2. Koruma: Tüplerin depolandığı alanlarda da vana koruma başlıkları üzerinde takılı olmalıdır.

3. Erişim Kontrolü: Depolama alanlarına giriş çıkış yasaklanmalı ve sadece yetkili personelin girişine izin verilmelidir.

4. Havalandırma: Basınçlı tüplerin etrafı çevrilerek, üstü kapatılmalı ve havalandırması sağlanmalıdır.

5. Uyarı Levhaları: Depolanan alanlarda gerekli uyarı ve ikaz levhaları asılmalıdır.

6. Konum Yasağı: Tüpler acil çıkış yolları ve kapılarına, bina giriş ve çıkışlarına konulmayacaktır.

4. Kullanım Sırasında Güvenlik

1. KKD: Tüplerle çalışmalarda eldiven, koruyucu ayakkabı, gözlük vb. uygun Kişisel Koruyucu Donanımlar (KKD) kullanılacaktır.

2. Vana Yönetimi:

   • Vana vanaları için yağ kullanılmayacaktır.

   • Vanaları açıp kapatmak için yalnızca basınçlı tüpe uygun anahtar veya aletler kullanılacaktır. Pense, kargaburun vb. kullanılmayacaktır.

   • Tüplerin kullanılmadığı zamanlarda vanaları kapatılacaktır.

3. Alev Geri Tepme Ventili: Yanıcı ve yakıcı gaz tüplerinin gaz çıkışlarına (vana kısmına) alev geri tepme ventilleri (emniyet ventili/alev tutucu) monte edilmelidir.

4. Sızıntı Kontrolü:

   • Tüpleri, aşınım, sızıntı, çatlak vb. açısından her kullanımdan önce ve günlük olarak kontrol edin.

   • Sızıntı yapan regülatör, vana veya diğer ekipmanlar kullanılmayacaktır.

   • Parçaları birleştirmek veya sızdırmazlığı sağlamak için bant kullanılmayacaktır.

5. Isı ve Kıvılcım:

   • Tüpler kullanım sırasında güneş ışınlarından korunmuş olarak kullanılmalıdır.

   • Asetilen, LPG gibi yanıcı gaz tüplerinin bulunduğu bölgelerde kıvılcım çıkaran çalışmalar yapılmamalıdır.

   • Yanıcı gaz tüpleri, elektrik panoları, yüksek gerilim hatlarının geçtiği bölgelere yakın yerlere konulmamalıdır.

6. Yasaklar: Basınçlı gaz tüplerinin etrafında kesinlikle sigara içilmeyecektir.

7. Boş Tüpler: Boşalan gaz tüpleri sahada bekletilmeden depolandıkları alana götürülmelidir. Tüplerin hiçbir zaman tamamen boş olmadığı unutulmamalıdır.

8. İhtiyaç Fazlası: İhtiyaç fazlası tüplerin çalışma sahasında bulundurulmasına izin verilmemelidir.

9. Transfer: Tüpten tüpe gaz transferi yapmak tehlikeli ve yasaktır.

5. Acil Durum (Yangın) Prosedürü

1. Kapatma Sırası: Olası bir yangında öncelikle alev şalomayı ve oksijen vanasını, daha sonra da bütün vanalar kapatılmalıdır.

2. Soğutma: Tüpe su ile soğutma yaparak acil durum personelinin gelmesi beklenmelidir. Tüpü soğuturken basınçlı su kullanılmamalıdır.